Wiele małych firm zna swoich konkurentów z widzenia, ale rzadko zestawia ich obok siebie. W efekcie powstaje strona, która mówi to samo co pięć innych, a klient wybiera po cenie, bo nie widzi innej różnicy. Analiza konkurencji marki pomaga zobaczyć te podobieństwa i znaleźć wolne miejsce, w którym Twoja firma może być rozpoznawalna. Poniżej prosty sposób na zrobienie jej w dwie godziny, bez płatnych narzędzi.
Po co patrzeć na konkurencję, skoro marka ma być własna
Marka powstaje z tego, co firma obiecuje i jak to robi. Klient jednak ocenia ją na tle alternatyw, które ma w zasięgu kliknięcia. Jeśli Twoja oferta wygląda i brzmi tak samo jak sąsiednie, nawet dobra jakość usługi będzie trudna do zauważenia.
Cel analizy nie polega na kopiowaniu najlepszych. Chodzi o trzy rzeczy:
- zobaczyć, co w branży jest standardem i czego klient oczekuje z automatu,
- wychwycić miejsca, w których wszyscy mówią to samo,
- znaleźć obszar, w którym Ty masz realną przewagę i możesz o niej mówić uczciwie.
Analiza nie zastąpi pracy nad własnym punktem wyjścia. Jeśli nie masz jeszcze spisanych wartości, zacznij od tekstu o wartościach marki małej firmy, bo to one pozwolą ocenić, które różnice są dla Ciebie naturalne, a które sztuczne.
Jak wybrać firmy do porównania
Dobierz od pięciu do ośmiu firm z trzech grup:
- Bezpośredni konkurenci: robią to samo, dla podobnych klientów, w tej samej okolicy lub kanale sprzedaży.
- Konkurenci z wyszukiwarki: firmy, które pojawiają się, gdy wpiszesz frazę, jakiej użyłby Twój klient. Często nie są tym, kogo uważasz za rywala.
- Alternatywy zastępcze: inne sposoby rozwiązania tego samego problemu, na przykład zrobienie czegoś samemu albo zakup gotowego produktu zamiast usługi.
Przykład: pracownia projektująca wnętrza w średnim mieście porówna dwie lokalne pracownie, dwie z wyszukiwarki, jedną ogólnopolską usługę projektów online i jedną sieć sklepów z doradztwem. Klient zastanawiający się nad remontem realnie widzi właśnie taki zestaw.
Zapisz adresy w arkuszu. Dla każdej firmy otwórz stronę główną, profil w głównym kanale społecznościowym i, jeśli istnieje, wizytówkę w Google.
Analiza konkurencji marki: pięć kolumn tabeli
Przygotuj tabelę z firmami w wierszach i pięcioma kolumnami. Wypełniaj ją krótkimi notatkami, nie ocenami.
1. Obietnica. Jednym zdaniem: co ta firma obiecuje klientowi na stronie głównej? Przepisz własnymi słowami, nie kopiuj sloganu. Jeśli nie umiesz jej streścić, to też jest informacja o marce. Jak sprawdzać własną obietnicę w rozmowach z klientami, opisaliśmy w artykule o obietnicy marki i rozmowach z klientami.
2. Dla kogo. Czy firma wskazuje konkretnego odbiorcę, czy mówi „dla każdego”? Szeroki adresat zwykle oznacza ogólne komunikaty.
3. Dowody. Opinie, realizacje, liczby, certyfikaty, zdjęcia z pracy. Zanotuj, jakiego rodzaju dowodów używają i czy są sprawdzalne.
4. Wygląd. Dominujące kolory, styl zdjęć, krój pisma, ogólne wrażenie. Zrób zrzuty ekranu i połóż je obok siebie. Jeśli po zasłonięciu logo nie odróżniasz stron, masz wizualny odpowiednik problemu z komunikatem. Przy ocenie kolorów przydadzą się wskazówki z tekstu o kontraście kolorów marki.
5. Ton. Formalny czy swobodny, „my” czy „Państwo”, dużo żargonu czy mało. Zapisz trzy przymiotniki, które opisują styl każdej firmy. Podobne słowa w wielu wierszach pokażą, gdzie branża jest zbyt jednolita.
Nie dopisuj kolumn „ceny” i „liczba obserwujących” tylko dlatego, że łatwo je znaleźć. Cena opisuje ofertę, a nie markę, a zasięg w mediach społecznościowych nie mówi, czy komunikat jest skuteczny.
Jak czytać wyniki
Po wypełnieniu tabeli przejrzyj ją kolumnami, nie wierszami. Szukaj trzech wzorców.
Powtórzenia. Jeśli pięć z sześciu firm obiecuje „indywidualne podejście i wysoką jakość”, ta fraza jest wejściówką do branży i nie wyróżnia nikogo. Możesz tak pisać, ale rozpoznawalności to nie zbuduje.
Luki. Zwróć uwagę na to, czego nikt nie mówi. Być może nikt nie podaje, ile trwa realizacja, nie pokazuje cen wyjściowych albo nie tłumaczy procesu krok po kroku. Taka luka bywa najtańszym sposobem na wyróżnienie, bo wymaga tylko uczciwego opisu tego, co już robisz.
Konflikty z Twoją marką. Czasem okaże się, że najbliższa konkurencja zajęła pozycję, którą chciałeś zająć. Wtedy nie walcz o to samo miejsce, tylko wróć do swojego pozycjonowania marki i sprawdź, czy da się je zawęzić do klienta lub sytuacji, której oni nie obsługują.
Przykład z małej firmy
Piekarnia rzemieślnicza porównuje się z czterema innymi piekarniami i jedną siecią supermarketów. W tabeli widać, że wszyscy podkreślają „tradycyjną recepturę” i „świeże pieczywo”. Nikt nie pisze, o której godzinie wychodzi pierwszy chleb ani z jakiej mąki powstaje. Piekarnia decyduje, że w komunikacji będzie pokazywać godzinę wypieku i nazwę młyna. To prawdziwe informacje, łatwe do sprawdzenia i różne od reszty. Nie obiecuje przy tym, że przyniesie to więcej klientów, tylko że oferta stanie się łatwiejsza do odróżnienia.
Co zrobić z wnioskami
Z analizy wybierz maksymalnie trzy decyzje i zapisz je w arkuszu:
- jedno zdanie obietnicy, którego nie używa nikt z porównywanych firm,
- jedna zmiana w wyglądzie lub tonie, która zmniejszy podobieństwo do najbliższego konkurenta,
- jeden dowód, który pokażesz wyraźniej niż pozostali.
Dopiero potem zmieniaj stronę, profile i materiały. Jeśli większość różnic dotyczy tonu wypowiedzi, pomocny będzie tekst o tym, jak ustalić ton komunikacji marki. Po wprowadzeniu zmian sprawdź, czy nowa obietnica wygląda tak samo na stronie, w mediach społecznościowych i w ofertach.
Czego unikać
- Oceniania po własnym guście. Notuj, co widzi klient, a nie co Tobie się podoba.
- Kopiowania haseł. Skopiowany slogan zrobi z Twojej firmy cień cudzej marki, a w skrajnym przypadku może naruszać cudze prawa.
- Ciągłego śledzenia konkurencji. Jedna rzetelna analiza w roku daje więcej niż codzienne przeglądanie cudzych profili, po którym zaczynasz robić to samo, co oni.
- Wyciągania wniosków z jednej strony. Sprawdzaj stronę, profil społecznościowy i wizytówkę w Google, bo firmy bywają spójne w jednym miejscu, a chaotyczne w innym.
Analiza konkurencji marki jest narzędziem do podejmowania decyzji, nie raportem do archiwum. Jeśli po dwóch godzinach masz trzy zapisane wnioski i wiesz, od czego zaczniesz zmiany, zadanie jest wykonane.