Słownik marki to krótka lista słów, nazw i zwrotów, które firma zapisuje zawsze w ten sam sposób. W małej firmie zwykle nikt go nie spisał, więc ta sama usługa raz nazywa się “pakietem podstawowym”, raz “opcją start”, a w fakturze jeszcze inaczej. Klient widzi trzy nazwy i zastanawia się, czy to trzy różne rzeczy. Poniżej pokazujemy, jak zebrać taki słownik w jedno popołudnie, co do niego wpisać i jak sprawić, żeby ktoś z niego faktycznie korzystał.
Po co małej firmie słownik marki
Ogólne zasady stylu, na przykład “piszemy prosto i życzliwie”, ustawiają kierunek. Jeśli masz już spisany ton komunikacji marki, słownik jest jego praktycznym uzupełnieniem. Przy pisaniu konkretnego zdania pojawiają się jednak pytania szczegółowe: czy mówimy “zabieg” czy “usługa”, “Pan/Pani” czy “Ty”, “e-mail” czy “mail”. Każda taka decyzja podjęta osobno przez trzy osoby daje trzy wersje.
Słownik rozwiązuje kilka praktycznych problemów:
- Nazwy oferty brzmią wszędzie tak samo. Cennik, strona, oferta w PDF i odpowiedź na wiadomość używają jednej nazwy pakietu.
- Nowa osoba szybciej pisze po firmowemu. Zamiast zgadywać, sprawdza w pliku.
- Mniej poprawek przy akceptacji tekstów. Spór o pojedyncze słowo rozstrzyga lista, a rozmowa wraca do treści.
- Grafik i drukarnia dostają poprawne nazwy. Literówka w nazwie produktu na ulotce kosztuje dodruk.
Słownik nie zastąpi jasnej oferty ani dobrego produktu. Porządkuje język, którym o nich mówisz.
Co wpisać do słownika marki: pięć grup haseł
Najprościej podzielić słownik na pięć krótkich grup. Każda odpowiada na inne pytanie, które pojawia się przy pisaniu.
1. Nazwy własne i ich pisownia. Nazwa firmy, nazwy produktów, pakietów, programów lojalnościowych. Zapisz dokładną formę: wielkie i małe litery, spacje, odmianę. Przykład: “Pracownia Lniana” odmieniamy (“w Pracowni Lnianej”), a nazwa pakietu “Komplet Dom” zostaje w mianowniku.
2. Słowa nasze. Kilka określeń, które dobrze oddają charakter firmy i które klient może z nią kojarzyć. Studio fizjoterapii może konsekwentnie mówić “plan powrotu do formy” zamiast “pakiet rehabilitacyjny”. Takie słowa powinny wynikać z tego, jak firma chce być postrzegana. Jeśli masz opisane pozycjonowanie marki, szukaj w nim słów, które warto powtarzać.
3. Słowa zakazane i ich zamienniki. Zwroty, które brzmią obco, korporacyjnie albo mylą klienta. Każde słowo zakazane musi mieć zamiennik, inaczej lista tylko blokuje pisanie. Przykład: “dedykowane rozwiązanie” zamieniamy na “usługę dopasowaną do Twojej kuchni”.
4. Zwroty do klienta. Forma grzecznościowa, powitanie i pożegnanie w mailu, sposób podpisu. Jedna decyzja zapisana tutaj usuwa większość zgrzytów w korespondencji.
5. Zapis liczb, dat i jednostek. Czy piszemy “zł” czy “PLN”, “10:00” czy “10.00”, “m²” czy “m2”. To drobiazgi, ale klient widzi je w każdym cenniku.
Prosty format, który da się utrzymać
Słownik działa, gdy można go przejrzeć w minutę. Wystarczy tabela z trzema kolumnami: hasło, jak piszemy, jak nie piszemy. Przykład dla małej firmy sprzątającej:
| Hasło | Tak piszemy | Tak nie piszemy |
|---|---|---|
| Usługa podstawowa | Sprzątanie regularne | Pakiet basic, opcja standard |
| Forma do klienta | Ty, Twój dom | Szanowny Kliencie, Państwa lokal |
| Termin | Umów termin | Zarezerwuj slot |
| Cena | od 180 zł | od 180 PLN, 180,- |
| Ekipa | Nasz zespół | Personel sprzątający |
Taka tabela mieści się na jednej stronie i pasuje do skróconego brand booka na jednej kartce. Trzymaj ją w jednym miejscu, do którego każdy ma dostęp: we wspólnym folderze albo przypiętą w firmowym komunikatorze. Kopie w pięciu wersjach szybko się rozjeżdżają.
Jak zebrać słownik marki w jedno popołudnie
Nie wymyślaj słownika od zera. Większość haseł już istnieje w Twoich tekstach, trzeba je tylko wyłowić i rozstrzygnąć.
- Zbierz materiał. Otwórz stronę, cennik, ostatnie trzy oferty, kilka maili do klientów i dziesięć ostatnich postów. To wystarczy, żeby zobaczyć powtarzające się słowa.
- Wypisz rozjazdy. Szukaj miejsc, gdzie ta sama rzecz ma różne nazwy. Każdy taki przypadek to kandydat na hasło.
- Posłuchaj klientów. Sprawdź, jakich słów używają w wiadomościach i opiniach. Jeśli wszyscy piszą “przegląd”, a Ty mówisz “inspekcja techniczna”, rozważ przejście na język klienta. Pomocne są notatki z rozmów, podobne do tych, które zbiera się przy sprawdzaniu obietnicy marki w rozmowach z klientami.
- Rozstrzygnij każde hasło. Jedna wersja zostaje, pozostałe trafiają do kolumny “tak nie piszemy”.
- Przetestuj na jednym tekście. Przepisz według słownika na przykład stronę z cennikiem. Jeśli coś brzmi sztucznie, popraw hasło od razu.
Na start celuj w 20 do 40 haseł. Krótszą listę ludzie pamiętają, dłuższą odkładają na później.
Jak pilnować słownika w codziennej pracy
Spisany słownik zaczyna działać dopiero wtedy, gdy staje się częścią zwykłych czynności. Kilka nawyków wystarcza w firmie zatrudniającej kilka osób:
- Słownik przy każdym briefie. Wysyłając zlecenie grafikowi, copywriterowi albo drukarni, dołączaj plik. Nazwy produktów na projekcie będą wtedy zgodne z resztą komunikacji.
- Słownik w szablonach. Gotowe wzory maili, ofert i postów piszesz od razu właściwymi słowami. Każdy, kto z nich korzysta, powiela poprawną wersję. Więcej o tym w tekście o szablonach postów zgodnych z marką.
- Jedna osoba zatwierdza zmiany. Każdy może zgłosić nowe hasło, ale decyzję podejmuje jedna osoba. Przy zmianie dopisz datę, żeby było wiadomo, która wersja obowiązuje.
- Krótki przegląd raz na kwartał. Przejrzyj kilka świeżych tekstów i sprawdź, czy stare nazwy nie wracają. Zmiana nazwy pakietu wymaga poprawek na stronie, w cenniku i w szablonach jednocześnie.
- Wprowadzenie nowej osoby. Dziesięć minut na wspólne przejście tabeli oszczędza wielu poprawek w pierwszych tygodniach.
Typowy błąd to słownik pisany “na zapas”, z hasłami, których nikt nie używa. Dopisuj hasła wtedy, gdy realnie pojawia się wątpliwość albo spór. Wtedy każda pozycja ma uzasadnienie.
Podsumowanie
Słownik marki to jedna tabela, która rozstrzyga pojedyncze słowa: nazwy oferty, zwroty do klienta, słowa zakazane z zamiennikami i zapis liczb. Zbierasz go z istniejących tekstów, rozstrzygasz rozjazdy i testujesz na jednej stronie. Potem dołączasz go do briefów i szablonów, a zmiany zatwierdza jedna osoba. Efekt jest skromny i praktyczny: klient wszędzie widzi te same nazwy, a zespół rzadziej spiera się o słowa przy akceptacji tekstów.